Çene Kapanış Bozuklukları

Hastalar ortodonti kliniğine geldiğinde açık kapanış problemine sahipse konuşmalarında öncelikle problemlerinin olduğu görülür. Tükürüklerini yutarken dudak hafifçe çekildiğinde dilin dişler arasında taştığı görülür.

İskeletsel yaygın open widelarda ön bölgede şiddetli bir açıklık gözükürken bölgesel ve daha sınırlı open widelarda dilin sadece o bölgeyi kapladığı görülür. Dişlerin birbirine değmedi hastaların özellikle bir şey ısırırken ısıramadan kopardıkları ifadesi görülmektedir. Bunun dışında open wide’ın yan bölgede oluşan durumlarında sıklıkla görülmektedir.

Açık kapanış niçin oluşur?

Açık kapanış yani open wide, kalıtsal faktörlerden oluşabildiği gibi çevresel faktörlere bağlı olarak da oluşabilmektedir. Parmak emme, dilin konumuna bağlı oluşan yutkunma gibi problemler, kalem ısırma, tırnak yeme gibi faktörler open wide a sebep olabilmektedir.

Açık kapanış tedavisi

Özellikle iskeletsel open wide vakalarında tedavi şekli tamamen farklı olabilmektedir. Bunda sarkmış arka dişlerin belirli aygıtlarla yukarıya alınması ya da cerrahi yöntemlerle üst çenenin konumunun değiştirilerek open wide ın kapatılması yönüne gidilebilir. Dişleri ilgilendiren basit open wide vakalarında ise sabit ortodontik tedaviler ve uygulanan elastiklerin bu yönde katkısı büyük olur ve çok kolay bir şekilde open wide kapatılabilir.

Çapraz kapanış nedenleri

Çapraz kapanışlar ön ve yan çapraz kapanışlar olmak üzere ikiye ayrılır. Ön çapraz kapanışlar alt çenenin büyümesine, üst çenenin geri kalmasına bağlı olarak ön bölgedeki ters kapanışlardır. Yan çapraz kapanışlar ise üst çenenin darlığına bağlı olarak üst çenenin alt çenenin içinde kalması durumudur.

Özellikle kalıtsal olarak alt çenesi büyüyen veya üst çenesi küçük kalan kişilerde ön ve yan çapraz kapanışlar çok sık görülmektedir. Ayrıca çevresel faktörlere bağlı olarak ağız solunumu yapan ya da parmak emen kişilerde de yan çapraz kapanışın görülme olasılığı daha yüksektir.

Çapraz kapanış tedavisi

Yan çapraz kapanışlarda dar olan üst çenenin aygıtlarla genişletilmesi ilk önce yapılması gereken durumdur.  Ön çapraz kapanışlarda ise üst ve alt keser dişler arasındaki ilişkinin üst çenenin öne alınarak ya da alt çenenin geriye doğru, alt dişlerin geriye doğru alınarak düzeltilmesi hedef olarak alınmalıdır.

Underbite nasıl olur?

Alt çene büyüklüğü kalıtsal bir anomalidir. Alt çenenin ya hacimsel olarak büyüdüğü ya da üst çenenin hacimsel olarak küçük kaldığı hastalarda alt dişlerin üst işlere göre daha önde konumlandığı gözlenmektedir.Bu tür anomalilerin ilk görülmesi süt dişlenme dönemi bittikten sonra ortaya çıkar. Ancak alt çenenin ileriye büyümesi ergenlik döneminde hızlanır ve daha belirgin yüzü etkileyen, yüzün şeklini etkileyen bir hal alır.Ailesel yani kalıtsal anomaliler kendine her yaşta belli edebilirler. Bazı durumlarda süt dişlerini de etkileyebilir ama genellikle 6 yaşından sonra ana dişlerin çıktığı dönemde ortodontiste gelen  çocukların bu teşhisini koymak daha kolaydır.

Underbite tedavisi

Ailesel yani kalıtsal olarak alt çenesi büyük olan hastalarda maalesef tedavi cerrahi olarak yani ortognatik olarak çözümdür.  Bu da büyümenin bittiği dönemde, 18 yaş civarında cerrahi müdahalelerle alt çenenin küçültülmesine yöneliktir.

Kalıtsal olmayan daha çok üst çenenin geriliğine bağlı olarak oluşmuş problemler ise erken dönemde 10 yaş civarında olmak üzere üst çeneye uygulanan çeşitli ağız dışı kuvvetlerin yardım ile çeneler arası ilişkilerin düzeltilmesine bağlıdır ve güzel sonuçlar verebilir.

Alt çene büyüklüğü büyük oranda kalıtsaldır.  Ama bunun yanında bademcik büyüklüğüne bağlı olarak çocukların alt çenesini önde tutması, ya da etrafında alt çenesi büyük olan bir ebeveyni taklit ederek alt çenesini önde tutması, ayrıca üst dişleri ile alt dişlerin erken temaslar nedeni ile alt çenesini önde konumlandırmak zorunda kalan çocuklarda bu durum kalıcı olabilir.

Overbite neden olur?

Overbite ya da derin kapanış denilen anomalinin esas nedeni kalıtsaldır ve üst dişlerin alt dişleri aşırı derecede örtmesi ile gözükür, alt çene bu vakalardan geride kalmıştır.

Kliniğe gelen hastalar da overbite’a  sahip olanlar hemen ayırt edilebilir. Bu hastaların ağız içi klinik muayenesinde alt dişlerin hemen hemen hiç gözükmediği, gülümseme esnasında üst diş etlerinin normalden fazla görüldüğü, bu hastaların yan duruşlarında çene ucunun normalden daha geride olduğu, üst dudağın daha belirgin bir şekilde önde olduğu göze çarpar.

Overbite ya da derin kapanış kalıtsal kökenli olduğu için erken yaşlarda fark edilebilir. Genellikle bazı çocuklarda süt dişlenme döneminde bile kendini gösterirken,12 yaş civarında bu hastalarda bu problem tamamen ortaya çıkmıştır. Bu nedenle bu hastaların bu yaş civarında mutlaka bir ortodontiste görülmesi gerekmektedir.

Overbite tedavisi nasıl olur?

Derin kapanışa sahip hastalarda ilk etapta ilk 12 yaşına kadar sabit ortodontik tedaviler ile üst dişler yerine alınıp, bir miktar alt çenenin öne gelmesi sağlanabilir. Bunun için çeşitli fonksiyonel ya da sabit aygıtlardan faydalanılır. Hastanın eğer yaşı büyük ise 18 yaş civarında ameliyatla da alt çene öne alınarak profil ve dudak ilişkisi düzeltilebilir.